Zie jij kansen voor zonne-energie in Gemeente Nieuwkoop?

Terugkoppeling

Dankzij de inbreng van veel inwoners en lokale stakeholders zijn we tot een oriëntatiekaart gekomen voor zonnevelden. Deze kaart is nog maar een begin; een eerste verkenning. Na de zomer gaan we verdere stappen nemen richting een afwegingskader. Via Denkmee zullen we u hierin betrekken en informeren.

Analyse

Voor de uitwerking van de concept kansenkaart tot de oriëntatiekaart hebben we gebruik gemaakt van:

• ingebrachte reacties en ideeën op de zon -en windkaarten (op Denk mee)
• enquête zon/wind – Nieuwkoop
• drie onlinebijeenkomsten met de dorpen: Algemeen beeld, suggesties en Q&A / Noord, midden / West / Zuid, oost
• reacties, meningen, kansen, alternatieven via brieven, petities, e-mails etc.
• adviezen van stakeholders-sectortafels

Landschappelijke waardering en PARK advies

Het Groene Hart is landschappelijk en cultuurhistorisch een uniek gebied met groene/blauwe/recreatieve functies en daarmee een belangrijke tegenhanger van de drukke en dichtbebouwde (rand)stad. Uit alle reacties blijkt dat inwoners over het algemeen veel waarde hechten aan rust, ruimte, groen, natuur en een mooie karakteristieke woonomgeving. De beleving ervan kan het onderliggende gevoel naar de oppervlakte brengen dat al te drastische ingrepen in het landschap ons verder afdrijft van waar we ons thuis voelen. Het PARK[1] advies voor het Groene Hart stelt deze belevingswaarde centraal. Vanuit de ruimtelijke kwaliteit is op een groter schaalniveau gekeken waar in het Groene Hart mogelijkheden liggen voor zonnevelden en windturbines. Algemene opvatting is dat het PARK-advies meer aan de basis van de discussie had moeten liggen in het hele traject rond de RES Holland Rijnland.

Draagvlak Zon op dak en weinig draagvlak windturbines

Uit alle respons is op te maken dat er vooral ingezet moet worden op zonnepanelen op (grote) daken bij bedrijven en dat opwek en gebruik zoveel mogelijk bij elkaar ligt. In de opgave voor Nieuwkoop zal nadrukkelijk ruimte zijn voor het benutten van (grote) daken, waardoor het beslag op de openbare ruimte beperkt kan blijven.

Tijdens de online bijeenkomsten bleek dat voor windturbines weinig draagvlak is. Er zijn zorgen over leefbaarheid, gezondheid, hinder, ruimtelijke kwaliteit en waardevermindering van woningen. Ook zou het ernstige hinder veroorzaken voor vogels die van en naar natuurgebieden vliegen.

Draagvlak/acceptatie zonnevelden

Het algemene beeld is dat inwoners liever zonnevelden zien dan windturbines. Als er zonnevelden komen, dan moeten deze goed in het landschap worden ingepast en zo ingericht worden dat ze weinig hinder veroorzaken en de natuur in balans houden. De baten moeten niet naar buiten wegvloeien, maar lokaal terecht komen. Wel weegt het aanzicht van het gebied vaak zwaarder dan eventueel financieel voordeel. Over het algemeen heeft men liever dat de zonnevelden ver weg van bebouwing staan. Als er koppelkansen kunnen worden benut dan staat men minder afwijzend tegenover zonnevelden.

Het beeld dat naar voren komt is dat er voor zonnevelden: 

• koppelkansen worden gezien met glastuinbouw (landschappelijke inpassing);
• koppelkansen worden gezien met agrariërs die minder intensief en meer natuurinclusief hun bedrijf willen voortzetten met als gunstig effect: vermindering stikstofuitstoot en meer ruimte voor vernatting en natuurontwikkeling;
• kansen zijn voor ietwat meer grootschalige energielevering in de droogmakerij noordwestelijk van het onderstation in Nieuwkoop;
• kansen zijn voor meer 'ecologische' zonnevelden als overgang tussen bedrijfsterrein/landbouw en natuur;
• het draagvlak onder inwoners toeneemt als zonnevelden ver buiten de bebouwing worden gesitueerd.

Oriëntatiekaart zonnevelden (onderdeel RES 1.0 Holland Rijnland)

De oriëntatiekaart zonnevelden is tot stand gekomen via participatie met inwoners en lokale stakeholders. Vergelijkbaar met het PARK advies is er vanuit de ruimtelijke kwaliteit gekeken waar vraag en aanbod bij elkaar komen, of er koppelkansen aanwezig zijn, in hoeverre het elektriciteitsnet berekend is op energielevering in de toekomst, en of er op basis van deze elementen draagvlak en/of acceptatie is voor kansrijk geachte gebieden. Deze elementen zijn vooraf in de participatie meegenomen. Na het doorlopen van de participatie is de concept kansenkaart zonnevelden aangepast en omgezet in een oriëntatiekaart. Op de oriëntatiekaart staan alleen gebieden waar een voorzichtige acceptatie van inwoners is om onder voorwaarden ontwikkelingen mogelijk te maken. Deze gebieden zijn 1 op 1 overgenomen op de regionale kaart van Holland Rijnland als onderdeel van de RES 1.0 Holland Rijnland.

BELANGRIJK

Er zijn géén gebieden aangewezen; het is een oriëntatiekaart (beleidskaart) met gebieden waarbinnen mogelijkheden worden gezien om zonnevelden te plaatsen. Het wil dus ook niet zeggen dat de hele opgave (streefdoel: 0,08 TWh in 2030[2]) terecht komt in 1 gebied of dat een gebied volledig benut kan worden voor zonnevelden. Voor het voldoen aan de voor Nieuwkoop gestelde opgave zal daarbij rekening gehouden worden met de steeds toenemende vermogenstoename van zonnepanelen, waardoor het noodzakelijke beslag op de openbare ruimte beperkt kan blijven. Aan de oriëntatiekaart kunnen door derden géén rechten worden ontleend (het staat niet vast). Er is ook géén sprake van bezwaar en beroep in de vorm van de Algemene wet bestuursrecht. Wel zal de gemeenteraad, in dit beleidstraject, de regionale kaart (waarin de lokale oriëntatiekaart is verwerkt) als onderdeel van de RES 1.0 Holland Rijnland vaststellen.

Let wel: de groen gekleurde gebieden bieden goede mogelijkheden voor inpassing van zonnevelden in het landschap. Het wil niet zeggen dat daarmee alle andere gebieden zijn uitgesloten. De niet ingekleurde gebieden kunnen ook mogelijkheden bieden, alleen zijn deze wel onderhevig aan uiteenlopende belemmeringen die zonnevelden in de weg staan. De grijs ingekleurde gebieden, Natura 2000 en Natuur Netwerk Nederland, bieden géén mogelijkheden (zijn uitgesloten).

Vervolg: Afwegingskader zonnevelden en kleine windmolens

We zijn bezig met een afwegingskader voor zonnevelden en kleine windmolens. Voor dat laatste is vanuit de agrarische hoek interesse getoond. Het is nu nog niet mogelijk om kleine windmolens (ashoogte 15 m) op boerenerven/bedrijfsterreinen in het buitengebied te plaatsen. De gemeenteraad heeft in een motie gevraagd om hiervoor een draagvlakmeting uit te voeren. Deze meting hebben we op dit platform ondergebracht. We vragen u – via stellingen - daarop te reageren.

Voor het herbestemmen van gebieden, om energielevering via zonnevelden mogelijk te maken, ontvangt de gemeente regelmatig verzoeken. Om deze in behandeling te kunnen nemen en te beoordelen, is een afwegingskader nodig. Het afwegingskader zonnevelden zal bestaan uit een kaart met scores op de verschillende afwegingscriteria en een beschrijving van de ruimtelijke -en sociaaleconomische randvoorwaarden waarbinnen zonnevelden ontwikkeld kunnen worden.

Het doel van het afwegingskader is om sturing te geven aan het herbestemmen van gronden en vergunningverlening voor het plaatsen van zonnevelden binnen gemeente Nieuwkoop. We zullen hierbinnen ook aansturen op een inspanningsplicht voor initiatiefnemers om omwonenden vanaf de verkenningsfase te betrekken. We zijn nog aan het nadenken hoe we hier het beste invulling aan kunnen geven. Via Denkmee zullen we u – na de zomer - hierin betrekken en hierover informeren.

[1] Provinciaal Adviseurs Ruimtelijke Kwaliteit. Document: Regionale energiestrategieën en het Groene Hart, Advies over de gewenste samenhang en ruimtelijke kwaliteit in de RES 1.0, Samenwerkende PARK’s - Provincie Zuid-Holland, Utrecht en Noord-Holland, 9 november 2020

[2] Beleidskader Duurzaamheid gemeente Nieuwkoop